Dzieci piszą na klawiaturze coraz wcześniej - w szkole, przy zadaniach domowych, w rozmowach ze znajomymi. Zwykle uczą się same, dwoma palcami i z nosem przy klawiszach. Ten nawyk później trudno zmienić, a pisanie bezwzrokowe najłatwiej opanować wtedy, gdy nie trzeba niczego oduczać.
Poniżej praktyczne odpowiedzi na pytania, które rodzice i nauczyciele zadają najczęściej.
Od jakiego wieku
Nie ma jednej granicy wieku, jest za to kilka warunków, które warto sprawdzić:
- Dziecko czyta płynnie. Pisanie bezwzrokowe to przepisywanie tekstu, na który się patrzy. Jeśli czytanie jeszcze wymaga wysiłku, cała uwaga idzie na litery w tekście, a nie na palce.
- Zna wszystkie litery i wie, co to wielka litera. Nauka klawiatury nie powinna być jednocześnie nauką alfabetu.
- Dłonie sięgają klawiszy z pozycji wyjściowej. Palce kładzie się na rzędzie A-S-D-F i J-K-L i z tego miejsca sięga do rzędów wyżej i niżej. Jeśli dziecko musi przy tym przesuwać całą dłoń, nauka będzie frustrująca.
- Wytrzyma kilkanaście minut skupienia. Ćwiczenia są krótkie, ale wymagają uwagi.
Dla wielu dzieci te warunki spełniają się w pierwszych latach szkoły podstawowej, dla innych później. Lepiej zacząć rok później, niż zniechęcić dziecko za wcześnie.
Ile minut dziennie
Krócej niż dorośli, ale regularnie. Dobrze sprawdza się 10-15 minut dziennie, najlepiej o stałej porze. Dwie krótkie sesje w tygodniu dadzą mniej niż codzienna, bo odruch w palcach utrwala się przez powtarzanie, a nie przez długość jednej lekcji.
Kiedy przerwać:
- dziecko zaczyna zgadywać klawisze i robi coraz więcej błędów,
- wraca do patrzenia na klawiaturę mimo przypomnień,
- mówi, że bolą je dłonie albo nadgarstki - wtedy przede wszystkim sprawdź stanowisko.
Stanowisko dopasowane do dziecka
Biurko i krzesło zwykle są ustawione pod dorosłego. Dla dziecka to oznacza klawiaturę za wysoko i nogi w powietrzu. Kilka prostych poprawek:
- Krzesło wyżej, a pod stopy podnóżek albo stabilne pudełko. Stopy powinny stać płasko.
- Łokcie mniej więcej pod kątem prostym, przedramiona swobodnie nad klawiaturą, nadgarstki nie leżą na krawędzi biurka.
- Górna krawędź ekranu na wysokości oczu albo trochę niżej. Laptop można podnieść na podstawce i podłączyć osobną klawiaturę.
- Klawiatura na wprost, tak żeby klawisze F i J były przed środkiem ciała.
Więcej szczegółów, także o wyborze klawiatury, znajdziesz w części 25 kroków o stanowisku i klawiaturze.
Gry czy kurs
Gry do nauki pisania kuszą, bo dziecko samo chce w nie grać. Warto jednak wiedzieć, czego uczą, a czego nie:
- Gra zwykle nagradza tempo. Spadające litery trzeba zestrzelić, zanim dolecą - a najszybszy sposób to często zerknięcie na klawiaturę. Dziecko wygrywa, a utrwala dokładnie ten nawyk, którego chcemy się pozbyć.
- Gra rzadko pilnuje palców. Wynik jest taki sam, czy litera została wciśnięta właściwym palcem, czy tym, który był najbliżej.
- Kurs idzie w ustalonej kolejności. Najpierw rząd podstawowy, potem kolejne litery, a każdy klawisz jest przypisany do konkretnego palca. Po lekcji widać nie tylko tempo, ale też bezbłędność i klawisze, na których dziecko się myli.
Rozsądne połączenie: kurs jako główna nauka, gra jako nagroda po ćwiczeniu - pod warunkiem, że dziecko gra, nie patrząc na klawisze.
Rola rodzica i nauczyciela
Dziecko rzadko samo pilnuje techniki. Dorosły nie musi umieć pisać bezwzrokowo, żeby pomóc - wystarczy, że wie, na co patrzeć.
Pierwsze dni przy dziecku. Sprawdź, czy palce wracają na rząd podstawowy i czy dziecko szuka wypustek na F i J, zamiast patrzeć w dół.
Zasłonięta klawiatura. Kartka albo ściereczka nad dłońmi usuwa pokusę zerkania. Dzieci zwykle traktują to jak zabawę.
Chwal bezbłędność, nie tempo. Tempo przyjdzie samo, jeśli palce trafiają czysto. Pochwała za szybkość uczy pośpiechu i zgadywania.
Krótki cel na tydzień. Na przykład: „w piątek przepiszesz całą linijkę bez patrzenia na klawisze”. Taki cel łatwo sprawdzić, w przeciwieństwie do ogólnego „ćwicz więcej”.
Nauka razem. Rodzic, który sam pisze dwoma palcami, może uczyć się równolegle. Wspólne porównywanie wyników bywa lepszą zachętą niż pilnowanie.
W szkole sprawdzają się krótkie rozgrzewki na początku zajęć przy komputerze: kilka minut ćwiczeń, zanim klasa przejdzie do właściwego zadania. Warto też przypominać o palcach przy każdym pisaniu, nie tylko na lekcji poświęconej klawiaturze.
Czy nasz kurs nadaje się dla dzieci
Uczciwie: kurs nie powstał specjalnie dla dzieci. Jest po polsku i nie ma w nim animowanych postaci ani punktów do zbierania. Pierwsze lekcje to proste układy liter i krótkie słowa, dalej pojawiają się dłuższe teksty pisane z myślą o dorosłych - o nauce, pracy czy organizacji czasu.
Sprawdzi się u dziecka, które płynnie czyta i ma trochę cierpliwości do ćwiczeń. Pomaga w tym to, co w kursie jest z założenia: każdy palec ma swój kolor, klawisz do naciśnięcia świeci kolorem palca, a po lekcji widać, które klawisze sprawiają kłopot. Konto najlepiej założyć na adres rodzica, który będzie mógł zajrzeć w statystyki.
Jak zacząć
- Zmierz punkt wyjścia. Test szybkości pisania jest darmowy i działa bez konta. Zapisz wynik i datę - za kilka tygodni będzie z czym porównać.
- Ustaw stanowisko według wskazówek wyżej.
- Pokaż pozycję wyjściową i przydział klawiszy do palców. Opisuje je artykuł pisanie bezwzrokowe - na czym polega.
- Wybierz stałą porę na 10-15 minut ćwiczeń.
- Sprawdź kurs. Kurs pisania bezwzrokowego prowadzi od rzędu podstawowego lekcja po lekcji, a pierwsze trzy dni sprawdzicie bez opłaty - to dość czasu, żeby zobaczyć, czy dziecku odpowiada.
Jak długo potrwa cała nauka, opisuje artykuł ile trwa nauka pisania bezwzrokowego.