25 kroków - wielkie litery, polskie znaki i cyfry

Litery w rzędzie podstawowym, górnym i dolnym to dopiero część prawdziwego tekstu. Zdania zaczynają się wielką literą, polszczyzna ma ogonki i kreski, a w pracy co chwilę trzeba wpisać liczbę. Ostatnie pięć kroków dotyczy właśnie tego - znaków, które wymagają dwóch klawiszy, i pisania w edytorze.

Dobra wiadomość: jeśli opanujesz te zasady od początku, „Świdnica, Żywiec, Łódź i Ćmielów” nie sprawią Ci kłopotu.

Krok 21. Shift wciskaj ręką przeciwną do litery

Na klawiaturze są dwa klawisze Shift, po obu stronach. Lewy obsługuje mały palec lewej ręki, prawy - mały palec prawej. Działają tak samo, ale pisze się sprawniej, gdy używasz ich naprzemiennie:

• litera pod lewą ręką (na przykład A, S, Z, C) - prawy Shift;
• litera pod prawą ręką (na przykład O, L, N, M) - lewy Shift.

Kolejność zawsze ta sama: najpierw wciskasz Shift do oporu i przytrzymujesz, potem krótko uderzasz literę, na koniec puszczasz Shift. Jeśli piszesz kilka wielkich liter pod rząd, na przykład skrót PKP, Shift wciskasz przed pierwszą literą i puszczasz po ostatniej.

Krok 22. Polskie litery pisz z prawym Altem - zawsze tym samym palcem

W układzie polskim programisty ogonki i kreski dostaje się, przytrzymując prawy Alt i uderzając literę bazową: Alt + a daje „ą”, Alt + l daje „ł”, Alt + z daje „ż”, a Alt + x daje „ź”. Lewy Alt służy zwykle do czego innego.

Prawy Alt możesz wciskać kciukiem albo palcem wskazującym prawej ręki. Zalecamy kciuk:

• leży tuż obok, nad spacją, więc nie musi nigdzie wędrować;
• palec wskazujący ma i tak najwięcej pracy - obsługuje dwie kolumny liter.

Cokolwiek wybierzesz, używaj tego palca zawsze. Zamienne wciskanie Alta raz kciukiem, raz wskazującym rozbija odruch.

Kolejność jak przy Shifcie: Alt do oporu, krótko litera, puść Alt. W słowach z kilkoma polskimi znakami obok siebie, jak „żółty”, Alt możesz trzymać przez cały ciąg. Wielka polska litera to Alt i Shift naraz (kolejność między nimi nie ma znaczenia), a na końcu krótko litera.

Krok 23. Caps Lock tylko do dłuższych fragmentów

Caps Lock włącza tryb wielkich liter bez przytrzymywania czegokolwiek. Kusi, żeby używać go zamiast Shiftu. Ale żeby napisać jedną wielką literę, potrzebujesz wtedy trzech uderzeń zamiast dwóch: włączenie, litera, wyłączenie.

Caps Lock ma sens przy dłuższym fragmencie wielkimi literami - tytule, wyróżnieniu, serii skrótów w rodzaju „PKP, PKS, ZUS”. Przy skrócie z małą literą w środku, jak „WPKiW”, szybciej pójdzie z Shiftem.

Krok 24. Enter na końcu akapitu, jedna spacja między wyrazami

Edytor tekstu zdejmuje z głowy wiele rzeczy, o które trzeba było dbać przy maszynie. Korzystaj z tego:

• Enter tylko tam, gdzie kończy się akapit, punkt listy albo sekcja. Łamaniem wierszy zajmuje się edytor. Enter w środku akapitu rozsypie tekst przy pierwszej zmianie czcionki czy marginesu.
• Spacja zawsze pojedyncza. Większe odstępy między wyrazami daje wyjustowanie, a kolumny - tabulator albo tabela.
• Znaki przestankowe (kropka, przecinek, średnik, pytajnik, wykrzyknik) stawiasz zaraz po wyrazie, bez spacji przed nimi, a spację dajesz po nich.

Jedna rada na czas nauki: wyłącz automatyczne poprawianie błędów. Kiedy się uczysz, mylisz się częściej i w nietypowy sposób. Edytor zamieni wtedy literówkę na inne słowo, które może zupełnie nie pasować do zdania, i nie podkreśli go na czerwono. Lepiej mieć widoczny błąd, który łatwo poprawić, niż ukryty. To samo dotyczy pracy z nazwiskami i słownictwem, którego nie ma w słowniku.

Edytor załatwi formatowanie, ale szybkiego i bezbłędnego wpisania tekstu nie zrobi za Ciebie. Tym bardziej warto skupić uwagę właśnie na nim.

Krok 25. Cyfry z górnego rzędu, liczby w tabelach z klawiatury numerycznej

Rząd cyfr to fizycznie najtrudniejszy fragment klawiatury: leży dwa rzędy nad podstawowym, więc palce muszą sięgnąć najdalej. Kłopoty z nim wynikają najczęściej ze złej pozycji dłoni - opartych nadgarstków, zbyt wyprostowanych palców, dłoni przesuwającej się w górę razem z palcem.

Co pomaga:

• unieś nadgarstki i ustaw dłonie tak daleko, żeby zgięte palce opadały na klawisze prawie pod kątem prostym;
• sięgaj palcem, a nie całą dłonią, i wracaj na rząd podstawowy;
• znaki nad cyframi (wykrzyknik, procent, nawiasy) pisz z Shiftem drugiej ręki - na tej odległości zasada naprzemienności przydaje się najbardziej.

Klawiatura numeryczna po prawej stronie działa jak kalkulator. Przy dużej ilości liczb - w tabelach, fakturach, zestawieniach - jest wygodniejsza i szybsza, a znaki działań mają tu własne klawisze, bez Shiftu. Obsługuje ją prawa ręka, z palcami na środkowym rzędzie 4-5-6; klawisz 5 ma wypustkę dla palca środkowego, tak jak F i J na głównej klawiaturze. Ale liczbę w zdaniu szybciej wpiszesz z górnego rzędu, niż przenosząc dłoń na bok i z powrotem.

Przy okazji trzy zasady zapisu, które warto przyswoić razem z palcami:

• przed liczbą i po niej stoi spacja, chyba że zaraz po niej jest znak przestankowy;
• liczebnik porządkowy zapisany cyfrą zwykle dostaje kropkę: „1.”, „30.”;
• między liczbą a jednostką miary stawiasz spację: „5 kg”, „20 minut”.

A cyfry rzymskie? To wielkie litery I, V, X, L, C, D, M - czyli Shift i cała sztuka.

Podsumowanie cyklu

Masz za sobą 25 kroków: od celu i stanowiska, przez układ palców i nawyki, po znaki, które wymagają dwóch klawiszy. Wiedza z nich zaprocentuje dopiero przy klawiaturze - ale teraz wiesz, jak ćwiczyć, żeby każda sesja się liczyła.

Na koniec wróć do kroku 3 i sprawdź swój cel. Zmierz się w teście szybkości pisania i porównaj wynik z pierwszym pomiarem. Jeśli chcesz przejść całą drogę lekcja po lekcji, kurs pisania bezwzrokowego prowadzi od rzędu podstawowego przez polskie znaki i cyfry po dłuższe teksty - a pierwsze trzy dni możesz sprawdzić bez opłaty. Wszystkie kroki zebraliśmy na stronie 25 kroków do szybkiego pisania.

Cykl powstał na podstawie kursu e-mailowego bezwzrokowo.pl z 2011 roku, którego autorami byli Anna Mandzewska i Grzegorz Frątczak.